Domek Tkaczki zaprasza.

Udostępniony 24 maja, 2013 przez Wolska Urszula

Po długiej zimie sezon w Domku Tkaczki został rozpoczęty. 11 maja gościliśmy uczestników kursu na przewodników świętokrzyskich organizowanego przez PTTK w Kielcach. Zwiedzanie Muzeum Dawnej Wsi „Domek Tkaczki” było jednym z elementów szkolenia dla przyszłych przewodników. Dodatkową atrakcją była możliwość spotkania ze Stanisławem Paszkielem, kolekcjonerem zabytkowych siodeł i kulbak.

14 maja odwiedziła nas grupa harcerek z ZHR Skarżysko, które wcieliły się w role mieszkanek dawnej wsi.

Nad wszystkim czuwa Strach na Wróble w służbowym stroju.

Wbrew nazwie przyjazny dla wszystkich ptaków.

W okolicznych zaroślach czai się różna, udomowiona zwierzyna.

Triennale Tkaniny w Łodzi już otwarte.

Udostępniony 9 maja, 2013 przez Wolska Urszula

6 maja w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi otwarto 14 Międzynarodowe Triennale Tkaniny. Triennale to wystawa o charakterze konkursu, prezentująca osiągnięcia artystów sztuki włókna z całego świata. W tegorocznej edycji udział bierze 132 artystów z 50 krajów. Na wystawie prezentowane są prace bardzo różnorodne, klasyczne gobeliny, ażurowe przestrzenne abstrakcje i formy figuralne. Łódzkie Triennale jest najstarszą, największą i najbardziej prestiżową na świecie wystawą promującą współczesną tkaninę. Polska sztuka włókna cieszy się w pełni zasłużonym uznaniem i zainteresowaniem na całym świecie.

14 Międzynarodowemu Triennale Tkaniny towarzyszy 10 Ogólnopolska Wystawa Miniatury Tkackiej. Ogólnopolskie Jury wybrało 155 miniatur, autorstwa 108 twórców, między innymi pracę Urszuli Jędrzejczyk „GRA”. Technika wykonania to tkanina nicielnicowa utkana na muzealnych krosnach poziomych z Domku Tkaczki, montaż, klejenie, bawełna, paski tkanin i dzianin, tektura. Wymiary to 15,5 x 15,5 x 15,5 cm. Wydany do wystawy katalog zawiera biogramy i wypowiedzi artystów oraz obszerny wybór ilustracji.

Triennale Tkaniny oraz wystawy towarzyszące można oglądać w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi do listopada 2013 roku.

Więcej na stronie http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/

Międzynarodowe Triennale Tkaniny

Udostępniony 5 maja, 2013 przez Wolska Urszula

667 uczestników 14 Międzynarodowego Triennale Tkaniny Łódź 2013 i 87 wystaw towarzyszących

„Triennale tkaniny jest największym, międzynarodowym, łódzkim festiwalem, a jego światowa renoma – w swojej dziedzinie – przewyższa krakowskie biennale grafiki, czy warszawskie biennale plakatu. Emancypacja tkaniny na gruncie światowym jako w pełni samodzielnego środka wypowiedzi artystycznej miała miejsce jeszcze w latach 60. XX w., lecz sława artystów (m.in. M. Abakanowicz czy W. Sadleya) i ich dzieł nie zdołały zmienić powszechnej tendencji do traktowania tkaniny jako przedmiotu po części użytkowego, a nie stricte artystycznego. Dlatego zauważalność tkaniny w mediach ustępuje wspomnianym imprezom. Dla Centralnego Muzeum Włókiennictwa, wyłącznego organizatora triennale jest ono największym, cyklicznym wyzwaniem organizacyjnym.”

Źródło: http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/

Tkaczki

Udostępniony 29 kwietnia, 2013 przez Wolska Urszula

Zdobywca wielu pierwszych miejsc na międzynarodowych festiwalach film Jana Siempińskiego zrealizowany w 1974 roku.

źródło: www.opocznopowiat.pl

Jak to ze lnem było – część druga, narzędzia

Udostępniony 27 kwietnia, 2013 przez Wolska Urszula

Dzierglica do odrywania główek nasiennych.

Kijanka do oddzielania nasion.

Cierlica i międlica do łamania wysuszonych łodyg lnu.

Szczotki do wyczesywania paździerzy i rozdzielania włókien lnu.

Przęślice do przędzenia.

Wrzeciona do nawijania uprzędzionych nici.

Kołowrotek poziomy.

Kołowrotek pionowy.

Motowidła.

Zwijak.

Jak to ze lnem było – część pierwsza.

Udostępniony 19 kwietnia, 2013 przez Wolska Urszula

Len jest odporny na przymrozki, tak więc trzeba wsiać go jak najwcześniej, by uzyskać lepsze włókno. Po zimie ziemia jest wilgotna, a rośliny są odporne na szkodniki. Dużo czasu zajmuje plewienie, które należy wykonać kilkakrotnie. Len kwitnie na niebiesko, około 2 – 3 tygodnie po okwitnięciu wyrywa się go razem z korzonkami, by włókno było jak najdłuższe, jest wtedy najlepszej jakości, a nasiona dojrzeją nawet po zbiorze. Len oczyszczamy z chwastów podczas wyrywania i układamy według długości łodyg. Potem len suszymy.

W Bliżynie i okolicy len był suszony powiązany w małe snopki i po 3 – 4 sztuki układany w kopki. Po wysuszeniu oddzielano główki nasienne od słomy. Układano snopki bez rozwiązywania na płachtach lnianych w stodole na klepisku i tłuczono kijankami, by pozbawić włókno paździerzy, później należało len poddać roszeniu. Tam, gdzie był dostęp do wody, len moczono, gdy w pobliżu nie było żadnego zbiornika wodnego, rozścielano go na polu, by się rosił około 5 tygodni podczas sprzyjającej pogody. Kiedy słoma z żółtej stawała się szara, len zbierano i suszono w ziemnych piecach za wsią w osłoniętym przed wiatrem miejscu, pilnując, by nie spłonął. Po wysuszeniu można było przystąpić do oddzielania włókna od paździerzy. Robiono to przy pomocy międlicy i cierlicy. Międlica łamała zdrewniałą część łodygi, a cierlica usuwała paździerze. Czasami pomiędzy międleniem a tarciem len dosuszano, aby łatwiej usuwały się paździerze. Czesanie na szczotce z metalowymi nabitymi na deseczkę kolcami było ostatnią czynnością przed przędzeniem. Posegregowane według jakości i długości włókna przędziono na przęślicy lub kołowrotku.

Dziewczęta wspólnie zbierały się, by razem prząść, przychodzili wtedy i chłopcy, niestety zdarzało się, że przęślice szły w kąt, a czas schodził na figlowaniu i różnych grach towarzyskich. Przed powrotem do domu, by nie dostać bury, że nic się nie zrobiło, pomagały sobie razem przędąc na kołowrotku.

Rosnący len.

Wyplewiony len.

Kwitnący len

Dojrzały len

Len suszący się w kopkach

Roszenie lnu

Wysuszony len

Len wymiędlony i wyczesany

Lniany ręcznik

Kolorowy Kod Kultury

Udostępniony 4 kwietnia, 2013 przez Wolska Urszula

Kolorowy Kod Kultury to wędrująca wystawa, na której prezentowane są tkaniny ludowe lub inspirowane ludowymi, robione na krosnach, ale prezentowane tak, by pozbawić je pierwotnej użytecznej funkcji. Wystawa prezentowana była do tej pory w Galerii „Na Piętrze” Biura Wystaw Artystycznych w Kielcach, podczas której dzieci ze szkoły muzycznej próbowały zagrać melodie z chodników, wykorzystując dzwonki polifoniczne i przypisane nutom kolory. Prace pokazywane były w różnych miejscach, w remizie OSP, w gospodarstwie agroturystycznym, w księgarni. „Kolorowe kody” umieszczone wśród książek, tworzyły całość razem z ich grzbietami, a umieszczone na schodach komponowały się z rytmem stopni. Podczas Dnia Tkaczki w pierwszą sobotę października tkaniny oprawione w ramy były wykorzystane przez młodzież podczas happeningu. Prace były również w „Galerii U Starosty” w Starostwie Powiatowym w Końskich, Gminnym Ośrodku Kultury w Bliżynie oraz promowały Powiat Skarżyski w programie TV „Kawa czy Herbata”. W 2012 roku wystawa Kolorowy Kod Kultury prezentowana była w Bibliotece Pedagogicznej w Skarżysku podczas Europejskich Dni Dziedzictwa.

Autorką wystawy jest Urszula Jędrzejczyk.

Tkacz

Udostępniony 1 kwietnia, 2013 przez Wolska Urszula

Prima Aprilis

Słowniczek gwarowy

Udostępniony 23 marca, 2013 przez Wolska Urszula

Postaw – osnowa – nitki rozsnute na krośnie wzdłuż powstającej tkaniny, przez które przeciągany jest wątek.

Wotek – wątek – nici przeplatane z osnową w poprzek powstającej tkaniny.

Nowój – wałek osnowowy.

Bijadła – bidło – oprawa płochy do przybijania wątku.

Płocha – grzebień w bijadle.

Pónoze – podnóżki przymocowane do nicielnic, do ich podnoszenia i opuszczania.

Cołnek – czółenko – ruchoma część krosna, którą wprowadza się wątek pomiędzy rozsunięte nici osnowy.

Gosztka – garstka, ilość lnu mieszcząca się w dłoni.

Kitka – 31 gosztek.

Paceśne – nici na cienkie płótno.

Blechowanie – bielenie i zmiękczanie włókna lnianego.

Scotka – szczotka, czesadło, narzędzie do czesania lnu.

Motowoc , powez – sznurek lub powróz do związania, by się nici osnowy nie poplątały.

Loska – wysokość motowidła.

Przedziuno, przedziunko –przędza, nici zdjęte z motowidła.

Worznica –warznica naczynie klepkowe do wyparzania tkanin.

Zdzierzgowanie – odrywanie główek lnu od łodygi.

Poska – pasek.

Torczyna, torka – krzew tarniny.

Wisinka – drzewko wiśniowe.

Czpiń – trzpień.

Płachta – szeroka tkanina powstała z dwóch zszytych wąskich kawałków.

Kobyłka – pojedynczy sznurek z oczkiem w nicielnicy, struna nicielnicowa.

Jak złożyć stare krosna.

Udostępniony 18 marca, 2013 przez Wolska Urszula

Dawniej na wsiach warsztaty tkackie znajdowały się w bardzo wielu chałupach. W gminie Bliżyn krosna wykonywane były z twardego drewna dębu lub buka przez miejscowych stolarzy. Składały się z dwóch krośnic połączonych dwoma spunami, dwóch nicielnic zawieszonych na rączkach i z przymocowanych do nich pónozy. Osnowa przechodziła pomiędzy wałem nadawczym /nowojem/ a wałem odbiorczym, na który nawijana była tkanina. Napiętą osnowę utrzymywał prosty mechanizm blokujący. W nowoju był to kij natomiast wał z tkaniną trzymało urządzenie złożone z deseczki z otworami i listewki z kołeczkiem. Nici przechodziły przez dwie nicielnice i płochę umieszczoną w bijadle. Po przełożeniu każdej nitki wątku przybijano nim tkaninę. Bardzo precyzyjną pracą było zakładanie osnowy do krosien. Każda nitka musiała trafić w odpowiednią kobyłkę nicielnicy i szczelinę płochy. Nieparzyste nitki do jednej nicielnicy a parzyste do drugiej. Potem obie nitki wkładano do szczeliny między trzcinkami płochy. Jeśli gdzieś był błąd, tkanie było niemożliwe i całą pracę należało zaczynać od nowa. Przy przewlekaniu osnowy zwykle tkaczki sobie pomagały, łatwiej było zauważyć błąd i w porę go naprawić. Osnowę przywiązywano do tzw. płócienka, które nawinięte na wałek nie powodowało strat w niciach osnowy.